WAARDEBEPALING

Ik krijg geregeld de vraag "hoeveel is mijn schilderij van Jordaens waard?" Toen Leo nog leefde, haalden zijn werken hooguit €50, maar kort na zijn dood schoten de prijzen pijlsnel omhoog (toevallig heb ik een screenshot bewaard uit die periode, hieronder afgebeeld), met uitschieters tot boven de €500. Een overlijden brengt een kunstenaar weer onder de aandacht en heeft vaak speculatie tot gevolg, wat in het begin van dit millennium dus gebeurde met Jordaens. De spectaculaire prijsstijging verdween echter weer even snel als ze gekomen was en de prijzen zakten weer tot het niveau van voor zijn dood en bleven jarenlang hetzelfde. De afgelopen jaren is de interesse weer gegroeid en dat heeft wel invloed gehad op de waarde: tegenwoordig haalt een doorsnee Jordaens met het typische formaat van 38 x 43 cm op veilingen - zowel in veilinghuizen als online - tussen de €45 en €75, afhankelijk van het onderwerp - hierbij blijken bloemenstillevens het minst populair.


Belangrijkste reden voor deze, toch wel vrij lage prijzen, is de enorme hoeveelheid schilderijen die Leo geproduceerd heeft; van zeldzaamheid is absoluut (nog) geen sprake. Uiteraard zijn er altijd uitzonderingen op de regel en in Jordaens' geval vormen afwijkende formaten of onderwerpen de sleutel tot hogere prijzen. Een exacte waarde toewijzen aan zo'n afwijkend werk, is niet makkelijk; gezien de zeldzaamheid, komen ze zelden in verkoop. Niettegenstaande blijven ook zulke werken betaalbaar voor vrijwel iedereen en net die lagere prijsklasse maakt de schilderijen van Jordaens toegankelijk voor verzamelaars. Het maakt ook dat vervalsen nauwelijks rendabel is, hoewel er desondanks af en toe wel eens een werk opduikt waarvan het erg twijfelachtig is of het iets met Jordaens te maken heeft, maar toch als authentiek verkocht wordt. Zo werd er in december 2013 een landschap op eBay aangeboden (hieronder afgebeeld), dat weinig kenmerken van Leo's techniek vertoont, maar wel zijn handtekening draagt. Daarbij is het dan nog een relatief groot (79 x 99 cm) én vrij uniek rechts gesigneerd werk met jaartal. Aangezien ik het werk nooit in levende lijve gezien heb, kan ik geen uitsluitsel geven over de echtheid, maar het onderwerp en de stijl doen me sterk twijfelen of het van Jordaens' hand is. Verder is de signatuur vrij vaag afgelijnd, in tegenstelling tot de rest van het schilderij. Daarbij heb ik nooit eerder een rechts gesigneerd werk met jaartal gezien, en dan zeker niet in twee verschillende kleuren.